| Algemene Introductie |
Debates & Credits is een zoektocht naar de
mogelijkheden om een dialoog te openen met een massapubliek middels
een serie kunstenaarsprojecten die interveniëren in de publieke
ruimte. Het gaat daarbij zowel om de fysieke publieke ruimte als
om de media als publieke ruimte. Het project wil het creatieve en
kritische potentieel van kunst mobiliseren, om geëigende instrumenten
te vinden waarmee actuele problemen van het leven in de hedendaagse
maatschappij aan de orde worden gesteld met behulp van elektronische
media.
Voor Debates & Credits zijn vier kunstenaars / collectieven uit
Nederland en vier uit de Russische Federatie uitgenodigd om kunstprojecten
te ontwikkelen die zich afspelen op het snijvlak van media en de
publieke ruimte. Deze kunstenaars vertegenwoordigen een nieuwe jonge
generatie die niet langer geïnteresseerd is in de erfenis van de
voormalige "underground" in het oosten, of in de bloedeloze neo-conceptuele
kunstruimtes van het westen. De nieuwe generatie richt zich veel
liever op de media, op de overwoekering van het straatbeeld door
agressieve reclamecampagnes, die vooral in Moskou een geheel "eigen
kwaliteit" hebben gekregen. Deze generatie is niet langer tevreden
met klinische van de buitenwereld afgesloten kunstruimtes en zoekt
nieuwe plekken om zich te manifesteren: De elektronische media -
televisie en internet - reclameborden, advertentie campagnes, affiches,
de publieke ruimte en de stedelijke architectuur worden getransformeerd
tot een nieuw oppervlak en medium
voor hun geëngageerde boodschap.
De elektronische media zijn zodanig verweven geraakt met vrijwel
alle aspecten van het maatschappelijk leven, dat zij in feite functioneren
als de aderen, de bloedsomloop van de hedendaagse samenleving. De
dagelijkse mix van eenvoudig consumeerbare en verdovende mediadigestieven,
nieuws, entertainment en reclame in deze mediakanalen is echter
niet het enige mogelijke aanbod. De media kunnen ook worden voorzien
van ontregelende, wezensvreemde ingrediënten, die als (media-)virussen
of wellicht juist als een vitaal tegengif in het omloopsysteem van
de media worden geïnjecteerd.
Kunstenaars zijn tegenwoordig uitgerust met een zeer uitgebreid
instrumentarium, dat zich niet alleen beperkt tot nieuwe media technologie,
maar juist ook haar kritische en creatieve potentieel omvat en een
hoog ontwikkeld conceptueel instrumentarium. De fusie van vele verschillende
mediavormen, massacommunicatie in de vorm van reclame campagnes
en propaganda en de elektronische media en stedelijke ruimte als
publiek domein vormen het krachtenveld waarbinnen Debates & Credits
zich afspeelt. Bewust is gekozen om buiten het beschermde domein
van de traditionele kunstruimtes te treden en voorbij het kunstpubliek
te gaan dat bereidwillig de grillen van de kunstenaar volgt. D&C
wil de vormtaal van massamedia gebruiken om in de publieke ruimte
een totaal andere stem te laten horen; persoonlijk, poëtisch, absurd,
politiek, geëngageerd en/of confronterend. Het project wil die publieke
ruimte terugveroveren met de geavanceerde communicatiemiddelen van
nu, als de sociale ruimte die de publieke ruimte behoort te zijn.
De straten van Moskou zijn inmiddels overwoekerd
door reclameborden en buiten elke proportie gegroeide commerciële
wandschilderingen. Het is verbazingwekkend hoe vanzelfsprekend in
Rusland en de voormalige Sovjet Unie de taal van massapropaganda
verschillende transformatiefases heeft doorgemaakt: Vanaf de avant-gardistische
AGITPROP als sociale actie, via de monumentale stijl van de communistische
proclamaties van de "juiste weg naar de verlichtte toekomst", tot
het absurde optimisme van de gezichten en slogans die de ficties
van commerciële reclame en verkiezingscampagnes het publiek voorschotelen.
In het westen is ondertussen amusementspolitiek ("entertainment
politics") allang de standaardmodus van het politieke discours geworden
(Reagan, Clinton, Berlusconi, Fortuyn). De vraag hoe woorden en
beelden ingezet kunnen worden om idealen, ideologieën, producten
of politici te verkopen, is gereduceerd tot een zuiver "technisch
probleem", dat eenvoudig kan worden opgelost met behulp van intelligente
PR technieken.
Onze vraag aan kunstenaars en activisten is hoe zij de geavanceerde
communicatie instrumenten van de PR technologen kunnen heroveren,
om deze in te kunnen zetten voor een meer onvervalst menselijke
boodschap, of ze te gebruiken als creatieve uitlaatklep... Wat kan
de kunst bieden als alternatief voor de commerciële en politieke
propaganda?
Debates & Credits onderzoekt een scala van nieuwe "hybride strategieën"
van kunstenaars in het hedendaagse medialandschap, die voor een
groot deel voorbij gaan aan de context en esthetiek van de beeldende
kunst. Meegevoerd door de turbulente krachten in het hedendaagse
medialandschap, blazen zij de structuur van de media en informatieconsumptie
van binnenuit op.
Het Debates & Credits project wordt gerepresenteerd door een selectie
van de deelnemende Nederlandse kunstenaars gedurende het festival
"The culture of the Netherlands Kingdom in YYekaterinburg". De projecten
zijn lokaal georganiseerd door het National Center for Contemporary
Art - YYekaterinburg Branch en worden daar uitgevoerd in de periode
van 26 tot en met 29 September, 2002.
|